Η ταυτόχρονη διαχείριση δύο μεγάλων στρατηγικών ανταγωνιστών είναι μία από τις δυσκολότερες δοκιμασίες για οποιαδήποτε παγκόσμια δύναμη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν την Κίνα ως ανταγωνιστή με οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική κλίμακα ικανή να επηρεάσει τη συνολική παγκόσμια κατανομή ισχύος. Αντιμετωπίζουν τη Ρωσία ως διαφορετικού τύπου πρόκληση: μικρότερη οικονομική βάση, αλλά τεράστια πυρηνική δυνατότητα, ισχυρή στρατιωτική παρουσία και γεωγραφική θέση που επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή και ευρασιατική ασφάλεια. Η προσπάθεια αντιμετώπισης και των δύο ως ενιαίου αντιπάλου μπορεί να απλοποιεί πολιτικά την εικόνα και να επιβαρύνει στρατηγικά την Ουάσιγκτον.

Η Σεντζέν μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια να αποφευχθεί ακριβώς αυτή η παγίδα. Η συμμετοχή των τριών στο ίδιο σχήμα επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρούν τον ανταγωνισμό χωρίς να αποδέχονται ότι η Ρωσία και η Κίνα αποτελούν αναγκαστικά αδιαίρετο στρατηγικό σύνολο. Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον μπορεί εύκολα να απομακρύνει τη Μόσχα από το Πεκίνο. Σημαίνει ότι αποφεύγει να υιοθετήσει πολιτική που θα καθιστούσε μια τέτοια απόσταση εκ των προτέρων αδύνατη.

Η διαφορά έχει τεράστια σημασία. Όταν μία δύναμη αντιμετωπίζει ταυτόχρονα δύο αντιπάλους, το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα είναι οι δύο να συντονίσουν τους πόρους τους τόσο στενά ώστε η πίεση να ασκείται ταυτόχρονα σε διαφορετικά γεωγραφικά θέατρα. Η αμερικανική στρατηγική θα αναγκαζόταν τότε να κατανεμηθεί μεταξύ Ευρώπης και Ινδο-Ειρηνικού, ανάμεσα σε πυρηνική αποτροπή, ναυτική ισχύ, τεχνολογικό ανταγωνισμό και οικονομική ασφάλεια. Ακόμη και μια εξαιρετικά ισχυρή χώρα αντιμετωπίζει κόστος όταν καλείται να διατηρεί μέγιστη ένταση σε πολλά μέτωπα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η βασική αξία του διαλόγου βρίσκεται επομένως στη διαφοροποίηση. Η Ρωσία και η Κίνα έχουν ισχυρούς λόγους συνεργασίας, αλλά δεν είναι το ίδιο κράτος και δεν διαθέτουν ταυτόσημα συμφέροντα. Η οικονομική τους σχέση είναι ασύμμετρη. Οι στρατηγικές τους προτεραιότητες διαφέρουν γεωγραφικά. Υπάρχουν περιοχές στις οποίες η κινεζική οικονομική διείσδυση και η ρωσική παραδοσιακή επιρροή συνυπάρχουν χωρίς να είναι αναγκαστικά απόλυτα αρμονικές. Η Αρκτική, η Κεντρική Ασία, η ενεργειακή τιμολόγηση και η μακροχρόνια ισορροπία στην Ευρασία περιλαμβάνουν δυνητικές διαφοροποιήσεις που μια ευέλικτη αμερικανική πολιτική έχει λόγο να μην εξαλείψει.

Η τριμερής προσφέρει έναν τρόπο να παραμένουν αυτές οι διαφορές πολιτικά ενεργές. Κάθε μία από τις δύο δυνάμεις γνωρίζει ότι η άλλη μπορεί να έχει δικό της απευθείας δίαυλο με την Ουάσιγκτον. Αυτό δεν δημιουργεί ρήγμα από μόνο του. Περιορίζει όμως την αίσθηση ότι υπάρχει μόνο μία στρατηγική επιλογή: πλήρης σύγκλιση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η λογική θυμίζει ιστορικές μορφές τριγωνικής διπλωματίας, όμως οι αναλογίες έχουν όρια. Σήμερα η Ρωσία και η Κίνα έχουν διαφορετική σχέση ισχύος από εκείνη που χαρακτήριζε προηγούμενες δεκαετίες, οι οικονομικές αλληλεξαρτήσεις είναι πολύ πυκνότερες και η Κίνα αποτελεί συστημικό οικονομικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ με κλίμακα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απλό σκέλος ενός διπλωματικού τριγώνου. Η σύγχρονη αμερικανική στρατηγική επομένως δεν μπορεί να αντιγράψει παλαιότερα υποδείγματα. Μπορεί να δανειστεί τη βασική τους λογική: να εμποδίζει δύο ανταγωνιστές να συνδέουν αυτόματα όλες τις διαφορές τους σε κοινό μέτωπο.

Ο διάλογος με τη Ρωσία εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες από τον διάλογο με την Κίνα. Με τη Μόσχα, το πρώτο ζήτημα είναι η στρατηγική στρατιωτική σταθερότητα και η ευρωπαϊκή ασφάλεια. Με το Πεκίνο, η σχέση περιλαμβάνει ταυτόχρονα οικονομία, τεχνολογία, εμπορικές αλυσίδες, στρατιωτική ισορροπία στον Ειρηνικό και παγκόσμιους θεσμούς. Η τριμερής μπορεί να βοηθήσει ακριβώς επειδή δεν προσποιείται ότι αυτές οι δύο σχέσεις είναι ίδιες. Δημιουργεί κοινό επίπεδο εκεί όπου υπάρχει κοινό συστημικό πρόβλημα —ιδίως στα πυρηνικά— και αφήνει τις υπόλοιπες διαφορές να αντιμετωπίζονται σε άλλα σχήματα.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αμερικανικής υπερεπέκτασης. Η μεγάλη δύναμη δεν χρειάζεται να επιλύσει όλες τις αντιθέσεις της για να βελτιώσει τη θέση της. Αρκεί σε ορισμένες περιπτώσεις να εμποδίσει την ταυτόχρονη μεγιστοποίησή τους. Αν ένας σταθερός πυρηνικός διάλογος μειώνει την ανάγκη για ακραία προετοιμασία απέναντι σε δύο ανεξέλεγκτες στρατηγικές απειλές ταυτόχρονα, απελευθερώνονται πολιτικοί και στρατιωτικοί πόροι για άλλες προτεραιότητες.

Υπάρχει όμως σημαντικός κίνδυνος υπερεκτίμησης της ικανότητας διαίρεσης των δύο αντιπάλων. Η ρωσοκινεζική σχέση έχει πλέον βαθιά οικονομική και πολιτική βάση. Οι κοινές αντιλήψεις τους για ορισμένες πτυχές της δυτικής ισχύος και του διεθνούς συστήματος δημιουργούν συμφέρον συνεργασίας που δεν εξαφανίζεται επειδή η Ουάσιγκτον προσφέρει διάλογο. Η στρατηγική που θα στηριζόταν στην προσδοκία γρήγορης ρήξης θα ήταν εξαιρετικά επισφαλής.

Περισσότερο ρεαλιστικός στόχος είναι η αποτροπή πλήρους στρατηγικής συγχώνευσης. Η Ουάσιγκτον δεν χρειάζεται τη Ρωσία να γίνει σύμμαχός της απέναντι στην Κίνα για να αποκομίσει όφελος. Θα αρκούσε η Μόσχα να διατηρεί αρκετή αυτονομία ώστε να μη λειτουργεί σε κάθε θέμα ως αυτόματη προέκταση της κινεζικής στρατηγικής. Αντίστοιχα, δεν χρειάζεται το Πεκίνο να εγκαταλείψει τη σχέση με τη Ρωσία. Η ύπαρξη ορίων στον συντονισμό των δύο είναι από μόνη της ευνοϊκότερη για τις ΗΠΑ από ένα συνεκτικό ευρασιατικό μπλοκ.

Η στρατηγική αυτή απαιτεί λεπτό χειρισμό. Υπερβολική πίεση και στις δύο δυνάμεις ταυτόχρονα μπορεί να επιταχύνει ακριβώς τη σύγκλιση που η Ουάσιγκτον θέλει να αποφύγει. Υπερβολικές παραχωρήσεις προς τη μία για να απομακρυνθεί από την άλλη μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα αξιοπιστίας, ιδιαίτερα απέναντι στους συμμάχους. Η επιτυχία βρίσκεται στην επιλεκτική διαφοροποίηση: διαφορετικοί συνδυασμοί κινήτρων και πίεσης ανά θέμα, χωρίς υποχώρηση από θεμελιώδεις δεσμεύσεις.

Οι σύμμαχοι αποτελούν εδώ βασικό μέρος της εξίσωσης. Η αμερικανική επιδίωξη ευελιξίας απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα δεν πρέπει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι οι συμμαχικές σχέσεις είναι το μεταβλητό στοιχείο και οι σχέσεις μεγάλων δυνάμεων το σταθερό. Αυτό θα αντέστρεφε το πραγματικό συγκριτικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον διαθέτει μεγαλύτερη στρατηγική ευχέρεια ακριβώς επειδή έχει συμμάχους. Η τριγωνική διπλωματία λειτουργεί καλύτερα πάνω σε σταθερή συμμαχική βάση.

Υπάρχει επίσης το πρόβλημα της ατζέντας. Ένα τριμερές σχήμα μπορεί εύκολα να διολισθήσει από διαχείριση κινδύνων σε διαχείριση τρίτων χωρών. Αυτό θα δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα για την αμερικανική αξιοπιστία. Η στρατηγική αξία του διαλόγου με δύο ανταγωνιστές βρίσκεται στην επικοινωνία μεταξύ των τριών, όχι στη δημιουργία δικαιώματος των τριών να καθορίζουν ερήμην άλλων κρατών τη διεθνή τάξη.

Η αμερικανική επιλογή είναι συνεπώς περισσότερο σύνθετη από μια προσπάθεια προσέγγισης με δύο αντιπάλους. Πρόκειται για προσπάθεια διαχείρισης του γεωπολιτικού σχήματος μέσα στο οποίο διεξάγεται ο ανταγωνισμός. Η Ουάσιγκτον θέλει να διατηρήσει την Κίνα και τη Ρωσία ως δύο διαφορετικές στρατηγικές σχέσεις, όχι ως μία ενιαία συσσωρευμένη πρόκληση. Η Σεντζέν δημιουργεί έναν μηχανισμό που μπορεί να υπηρετήσει αυτόν τον στόχο, χωρίς να εγγυάται ότι θα τον πετύχει.

Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το αν οι ΗΠΑ μπορέσουν να διαχωρίζουν τα ζητήματα με πειθαρχία. Να συζητούν για πυρηνική σταθερότητα χωρίς να εκχωρούν πλεονεκτήματα στην τεχνολογία. Να διερευνούν αποκλιμάκωση με τη Μόσχα χωρίς να υπονομεύουν τη θέση των Ευρωπαίων συμμάχων. Να συνεργάζονται με την Κίνα σε συγκεκριμένους παγκόσμιους κινδύνους χωρίς να αγνοούν τον στρατηγικό ανταγωνισμό στον Ειρηνικό. Η διαχείριση δύο ανταγωνιστών απαιτεί ικανότητα ταυτόχρονης συνεργασίας και αντιπαράθεσης σε διαφορετικά επίπεδα.

Αυτή είναι και η ουσία της σύγχρονης μεγάλης στρατηγικής. Η παγκόσμια πολιτική δεν χωρίζεται πλέον εύκολα σε φίλους και αντιπάλους που συνεργάζονται ή συγκρούονται σε όλα. Τα ίδια κράτη μπορούν να ανταγωνίζονται στη στρατιωτική ισχύ, να συναλλάσσονται οικονομικά, να χρειάζονται κοινή πυρηνική αυτοσυγκράτηση και να συγκλίνουν περιστασιακά σε τρίτο ζήτημα. Η ισχυρότερη δύναμη είναι εκείνη που μπορεί να λειτουργεί σε αυτή τη σύνθετη δομή χωρίς να εγκλωβίζεται σε μία μοναδική σχέση.

Η Σεντζέν δίνει στην Ουάσιγκτον τη δυνατότητα να δοκιμάσει αυτή την προσέγγιση. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι η τριγωνική στρατηγική θα λειτουργήσει. Αποτελεί επιλογή να μη θεωρηθεί η ενοποίηση των δύο ανταγωνιστών αναπόφευκτη. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη στρατηγική λογική της τριμερούς: σε έναν κόσμο όπου δεν μπορούν να εξαφανίσουν ούτε τη ρωσική ούτε την κινεζική ισχύ, επιδιώκουν τουλάχιστον να αποτρέψουν τη μετατροπή τους σε ένα ενιαίο και μόνιμο κέντρο αντι-αμερικανικής ισχύος.