Η πιθανότητα επαναφοράς του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή επανέρχεται ως υπαινιγμός – αρχικά δειλός, έπειτα πιο συγκροτημένος. Δεν πρόκειται απλώς για πολιτική εικασία ή ευσεβή πόθο ενός κύκλου προσώπων και μηχανισμών· διαφαίνεται, αντιθέτως, μια επανασύνταξη δυνάμεων και προθέσεων, με κύριο στόχο την επαναδιατύπωση της πολιτικής ταυτότητας του πρώην Πρωθυπουργού, μέσα από ένα αφήγημα ωρίμανσης, θεσμικής υπευθυνότητας και αναστοχαστικής αυτοσυνείδησης. Όμως, η κρίσιμη ερώτηση μετατοπίζεται: δεν είναι πλέον αν ο Τσίπρας θέλει να επιστρέψει· το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν μπορεί – και αν νομιμοποιείται να επιστρέψει.
2015: Η Πτώση της Πολιτικής Αφέλειας και η Γέννηση ενός Τραύματος
Το 2015 δεν υπήρξε απλώς ένα πολιτικό ορόσημο· αποτέλεσε συλλογικό τραύμα και θεσμική δοκιμασία. Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία σηματοδότησε την εκλογική νίκη ενός κόμματος που είχε συγκροτηθεί ως κριτικός αντίλογος στο καθεστώς της λιτότητας, χωρίς να διαθέτει, ωστόσο, την αναγκαία τεχνική και θεσμική υποδομή για να κυβερνήσει εντός ευρωπαϊκού πλαισίου. Η επιλογή προσώπων όπως του Γιάνη Βαρουφάκη και η εμπιστοσύνη σε μη θεσμικά διαπιστευμένους συμβούλους κατέδειξαν την απόσταση ανάμεσα στη θεωρητική ελευθεριότητα και την πρακτική κυβερνησιμότητα.
Το καλοκαίρι του 2015, με αποκορύφωμα το δημοψήφισμα και τη μετέπειτα συνθηκολόγηση, αποκρυσταλλώθηκε η αποτυχία ενός πολιτικού πειράματος που φλέρταρε με τη ρήξη, αλλά υποχώρησε μπροστά στην πραγματικότητα, χωρίς να έχει προετοιμάσει ούτε εναλλακτικό σχέδιο ούτε θεσμική στήριξη. Η υπογραφή του τρίτου μνημονίου, κατά ειρωνεία, από τον ίδιο που εκλέχθηκε για να ακυρώσει τα δύο προηγούμενα, συνέτεινε στη δημιουργία ενός κλίματος αποπολιτικοποίησης και δυσπιστίας, το οποίο ακόμα επηρεάζει τον δημόσιο βίο.
Η Επικοινωνιακή Μετεξέλιξη: Επιφάνεια ή Ουσία;
Στο παρόν, η αναδυόμενη εικόνα του Τσίπρα διαμορφώνεται με όρους ωριμότητας και αυτοπεριορισμού. Στις παρεμβάσεις του προβάλλει λιγότερο ο ιδεολογικός βολονταρισμός και περισσότερο η επίκληση θεσμικής γνώσης και πολιτικής εμπειρίας. Όμως, η μεταμόρφωση αυτή παραμένει, κατά το πλείστον, επικοινωνιακή. Το rebranding επιχειρεί να επιδείξει έναν νέο ηγέτη, όχι όμως απαραίτητα έναν νέο πολιτικό λόγο.
Η απουσία ενός καθαρού απολογισμού για τα πεπραγμένα της πρώτης διακυβέρνησης εγείρει εύλογες επιφυλάξεις. Δεν έχει κατατεθεί θεσμικά συγκροτημένη αυτοκριτική για την υποτίμηση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας, την εργαλειοποίηση του δημοψηφίσματος ή την αναποτελεσματικότητα των πρώτων διαπραγματεύσεων. Χωρίς τη θεσμική αναγνώριση των σφαλμάτων του παρελθόντος, η νέα πολιτική του πρόταση κινδυνεύει να ιδωθεί ως στρατηγική επιβίωσης και όχι ως ώριμη πολιτική επιστροφή.
Το Μετασχηματιζόμενο Εκλογικό Υπόβαθρο και η Μεταδημοκρατική Στροφή
Οι συνθήκες του 2025 διαφέρουν ριζικά από εκείνες της κρίσης. Η κοινωνική βάση που εξέλεξε τον ΣΥΡΙΖΑ τότε – δηλαδή ένα ευρύ φάσμα λαϊκών στρωμάτων σε κατάσταση κρίσης και πολιτικής απόγνωσης – έχει ανασυντεθεί, είτε προς την αδιαφορία, είτε προς τον πραγματισμό. Οι νέες γενιές ψηφοφόρων δεν ταυτίζονται με τα αντιμνημονιακά αφηγήματα, δεν εμφορούνται από συλλογική αγανάκτηση, αλλά αναζητούν λειτουργικά κράτη, αξιοκρατία και θεσμική συνέπεια. Το αφήγημα του ήρωα που ανατρέπει τους «δυνάστες» της Ε.Ε. δεν εμπνέει πλέον, καθώς προϋποθέτει μία διχοτομική λογική που αντιστρατεύεται την ανάγκη για πολιτική σύνθεση.
Σε αυτό το νέο πολιτικό πεδίο, ο Τσίπρας καλείται να αποδείξει πως δεν είναι ο ηγέτης του 2015 με νέο ένδυμα, αλλά ο φορέας μιας άλλης πολιτικής κατανόησης, συμβατής με την ανάγκη για σταθερότητα, λογοδοσία και θεσμική ανανέωση.
Ηθική Νομιμοποίηση και Θεσμική Επάρκεια: Όροι Μιας Επιστροφής
Η πολιτική επιστροφή δεν είναι απλώς διαδικασία ανασύνταξης δυνάμεων· είναι πράξη ιστορικής και ηθικής νομιμοποίησης. Ο Τσίπρας δεν μπορεί να ζητήσει δεύτερη ευκαιρία χωρίς να έχει προηγουμένως αναμετρηθεί με τα πολιτικά του πεπραγμένα.
Συμπεράσματα
Η συζήτηση για την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα είναι καλοδεχούμενη και θεσμικά θεμιτή. Όμως, αυτή η επιστροφή δεν μπορεί να αναζητείται στο φαντασιακό της «δικαίωσης» της περιόδου διακυβέρνησής του Ούτε μπορεί να στηριχθεί σε μια ρητορική που αποφεύγει τον σκληρό απολογισμό.
.
Πρόσφατα σχόλια