Η ανάλυση του καθεστώτος της Βενεζουέλας παραμένει ελλιπής εάν περιοριστεί αποκλειστικά στο εσωτερικό θεσμικό και κοινωνικοοικονομικό της πλαίσιο. Η συγκρότηση και η ανθεκτικότητα του καθεστώτος δεν μπορούν να κατανοηθούν χωρίς τη συστηματική εξέταση της διεθνούς του διάστασης, η οποία λειτουργεί όχι απλώς ως εξωτερικό περιβάλλον, αλλά ως ενεργό και διαμορφωτικό στοιχείο της εσωτερικής πολιτικής εξουσίας.
Σε επίπεδο πολιτικής θεωρίας, το μπολιβαριανό εγχείρημα οικοδομήθηκε πάνω σε μια έντονη ρητορική εθνικής κυριαρχίας και αντι-ιμπεριαλισμού. Η κυριαρχία παρουσιάζεται όχι μόνο ως νομική αρχή, αλλά ως υπαρξιακή συνθήκη του κράτους και του λαού. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή αυτής της αρχής αποκαλύπτει μια δομική αντίφαση: όσο περισσότερο το καθεστώς επικαλείται την κυριαρχία, τόσο περισσότερο εξαρτάται από εναλλακτικά διεθνή στηρίγματα, ιδίως μη δυτικά κέντρα ισχύος.
Η στρατηγική σύμπλευση με κράτη όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν δεν συνιστά απλώς διπλωματική επιλογή, αλλά μηχανισμό επιβίωσης του καθεστώτος. Η οικονομική χρηματοδότηση, η στρατιωτική συνεργασία, η τεχνογνωσία στον τομέα της επιτήρησης και της ασφάλειας, καθώς και οι εναλλακτικοί δίαυλοι εμπορίου υποκαθιστούν τη δυτική οικονομική και θεσμική απομόνωση. Ωστόσο, αυτή η μορφή «αντι-ιμπεριαλιστικής συμμαχίας» δημιουργεί νέες εξαρτήσεις, λιγότερο ορατές αλλά εξίσου περιοριστικές ως προς την αυτονομία πολιτικής.
Η Βενεζουέλα μετατρέπεται σταδιακά από υποκείμενο διεθνούς πολιτικής σε γεωπολιτικό πεδίο ανταγωνισμού. Το πετρέλαιο, η γεωγραφική θέση και η πολιτική συμβολική αξία του καθεστώτος καθιστούν τη χώρα εργαλείο στρατηγικής αντιπαράθεσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Αυτή η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα το εσωτερικό πολιτικό σύστημα, καθώς ενισχύει τη λογική της «πολιορκημένης φρουράς», η οποία νομιμοποιεί τη συγκέντρωση εξουσίας, τον περιορισμό δικαιωμάτων και τη στρατιωτικοποίηση της πολιτικής ζωής.
Παράλληλα, η διεθνής απομόνωση λειτουργεί ως εσωτερικός μηχανισμός πειθαναγκασμού. Οι οικονομικές κυρώσεις, ανεξαρτήτως της πολιτικής τους στόχευσης, ενσωματώνονται στην κρατική αφήγηση ως απόδειξη εξωτερικής απειλής, επιτρέποντας στο καθεστώς να μεταθέτει τις ευθύνες για τις οικονομικές αποτυχίες και να διατηρεί τη συσπείρωση ενός πυρήνα υποστηρικτών. Η εξωτερική πίεση, αντί να αποδυναμώνει αυτόματα το καθεστώς, συμβάλλει συχνά στη σκλήρυνση και θεσμική του περιχαράκωση.
Συνεπώς, η διεθνής διάσταση της μπολιβαριανής εξουσίας δεν αποτελεί απλώς πλαίσιο περιορισμών, αλλά οργανικό στοιχείο της εσωτερικής συγκρότησης του καθεστώτος. Η «κυριαρχία» λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό αφήγημα και λιγότερο ως πραγματική αυτονομία άσκησης πολιτικής, ενώ η διεθνής εξάρτηση αναπαράγει και ενισχύει τις αυταρχικές και συγκεντρωτικές τάσεις του συστήματος.
Πρόσφατα σχόλια