συμβολή του Τσίπρα στην αναδιάρθρωση της ευρύτερης Αριστεράς και Κεντροαριστεράς δεν περιορίζεται στην εκλογική ή κυβερνητική διάστασή της, αλλά εντοπίζεται κυρίως στην μεταβολή των κανόνων παραγωγής πολιτικού νοήματος και των μορφών πολιτικής αντιπροσώπευσης. Η ανάδυση της πολιτικής του ηγεσίας προσέφερε ένα νέο υπόδειγμα προοδευτικής ταυτότητας, στο οποίο συνυπάρχουν ο θεσμικός ρεαλισμός, η αναδιανομή εξουσίας και η ικανότητα προσαρμογής σε συνθήκες συστημικού κλονισμού.
Η περίπτωσή του αναδεικνύει το πέρασμα από μια Κεντροαριστερά που ορίζεται με όρους ιστορικής συνέχειας, σε μια Κεντροαριστερά που ορίζεται από το πολιτικό αποτέλεσμα. Δηλαδή από το θεσμικό κεφάλαιο του παρελθόντος στη δυνατότητα διαχείρισης κρίσεων στο παρόν. Η κρίση της Μεταπολίτευσης διέκοψε τον ιστορικό κύκλο των παραδοσιακών προοδευτικών δυνάμεων, ενώ η κυβέρνηση Τσίπρα ανέλαβε την ανασύνθεση αυτού του χώρου από μηδενική ιδεολογική αφετηρία. Η Αριστερά, σε αυτή την εκδοχή, λειτουργεί ως όχημα πολιτικής ανασυγκρότησης και όχι ως απλή συνέχεια παλαιών παραδόσεων.
Ο μετασχηματισμός αυτός όμως δεν διασφαλίστηκε θεσμικά. Το πρόβλημα δεν ήταν η πολιτική επιτυχία, αλλά η αδυναμία της να ενσωματωθεί σε κομματική δομή με διάρκεια. Η εξουσία δεν ενίσχυσε την κομματική αυτονομία∙ ενίσχυσε την εξάρτηση από την ηγεσία. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός μοντέλου προσωποκεντρικής Κεντροαριστεράς, στο οποίο η ανανέωση δεν προκύπτει οργανικά, αλλά από τη συγκυριακή δυναμική του ηγέτη. Αυτή η δομή λειτούργησε όσο η κοινωνική κρίση απαιτούσε γρήγορες και αποφασιστικές πολιτικές επιλογές, αλλά εκτέθηκε όταν το περιβάλλον σταθεροποιήθηκε.
Ωστόσο, η πολιτική συμβολή του Τσίπρα είναι βαθύτερη από την εκλογική του διαδρομή. Συνίσταται στη μεταβολή των κανόνων που ορίζουν το προοδευτικό μπλοκ. Η Αριστερά πλέον δεν λειτουργεί ως περιθωριακή εναλλακτική του συστήματος, αλλά ως φορέας κυβερνησιμότητας. Η Κεντροαριστερά δεν ορίζεται μόνο από τη σχέση της με το κράτος πρόνοιας, αλλά από τη δυνατότητα άσκησης δημοκρατικής εξουσίας σε συνθήκες διεθνοποίησης, δημοσιονομικής πίεσης και κρίσεων πολλαπλής προέλευσης.
Αυτή η αλλαγή παραμένει ενεργή ακόμη και μετά την αποχώρηση του Τσίπρα από την ηγεσία. Ο προοδευτικός χώρος εξακολουθεί να διαμορφώνεται γύρω από το ζητούμενο που ο ίδιος ανέδειξε: το αίτημα της κυβερνώσας Αριστεράς. Επομένως, η κληρονομιά του δεν εξαντλείται στην πρώτη περίοδο εξουσίας, αλλά αποτελεί θεμέλιο του τρόπου με τον οποίο αναδιατάσσεται το πολιτικό σύστημα. Είναι η μετάβαση από την ιδεολογική ακαμψία στη λειτουργική ευελιξία, από τον αντισυστημικό λόγο στην θεσμική ευθύνη.
Πρόσφατα σχόλια