Η γεωπολιτική στρατηγική της Τουρκίας επιδιώκει να μετατρέψει τη χώρα σε περιφερειακό ηγεμονικό δρώντα με δυνατότητα επιρροής σε τρεις ηπείρους και σε κρίσιμους γεωστρατηγικούς κόμβους. Η Ελλάδα, αξιολογώντας αυτή τη στρατηγική μέσα από το πρίσμα της διεθνούς θεωρίας σχέσεων και της γεωπολιτικής ανάλυσης, υπογραμμίζει ότι η τουρκική επιδίωξη ηγεμονίας δεν μπορεί να ασκείται εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων γειτονικών κρατών ούτε να παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και τις αρχές ειρηνικής επίλυσης διαφορών. Η Τουρκία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση, ελέγχοντας στρατηγικά περάσματα όπως τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, και προβάλλοντας ισχύ από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μεσόγειο, τον Καύκασο και τη Μέση Ανατολή. Η ελληνική ανάλυση προβάλλει ότι αυτή η πολυδιάστατη πολιτική, αν και αναμενόμενη για ένα μεσαίο κράτος με αναδυόμενες φιλοδοξίες, δεν πρέπει να διαταράσσει την περιφερειακή ισορροπία ούτε να δημιουργεί κλίμα ανασφάλειας.
Η Τουρκία υιοθετεί γεωπολιτική στρατηγική που βασίζεται σε τρεις άξονες: στρατιωτική παρουσία, ενεργειακή διπλωματία και ήπια ισχύ μέσω πολιτισμικών, θρησκευτικών και οικονομικών δεσμών. Στην Ανατολική Μεσόγειο, επιχειρεί να ελέγξει ενεργειακούς πόρους και θαλάσσιες οδούς, συνδέοντας τις γεωτρήσεις με στρατιωτικές αποστολές συνοδείας και με ρητορική αμφισβήτησης των ελληνικών και κυπριακών θαλάσσιων ζωνών. Στη Μαύρη Θάλασσα, επιδιώκει να διατηρήσει ρόλο ρυθμιστή μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ, προβάλλοντας ταυτόχρονα ισχύ μέσω της Συνθήκης του Μοντρέ και της παρουσίας της σε ναυτικές επιχειρήσεις. Στον Καύκασο, συνεργάζεται στρατιωτικά και πολιτικά με το Αζερμπαϊτζάν, προβάλλοντας μια εικόνα περιφερειακής ισχύος που εκτείνεται μέχρι την Κεντρική Ασία. Η Ελλάδα, σε αυτό το πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι η περιφερειακή επιρροή της Τουρκίας πρέπει να παραμένει εντός των πλαισίων του διεθνούς δικαίου, ενώ η ελληνική εξωτερική πολιτική εστιάζει στη δημιουργία συνεργατικών σχημάτων όπως το Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου και οι τριμερείς συνεργασίες που λειτουργούν ως αντίβαρο στην τουρκική αναθεωρητική στρατηγική.
Η γεωπολιτική της Τουρκίας επεκτείνεται και στη Μέση Ανατολή, όπου διατηρεί στρατιωτικές βάσεις, συμμετέχει σε επιχειρήσεις στη Συρία και το Ιράκ, και επεμβαίνει διπλωματικά στη Λιβύη. Από ελληνική σκοπιά, οι ενέργειες αυτές συνδέονται με προσπάθειες ανατροπής ισορροπιών και δημιουργίας στρατηγικών τετελεσμένων που επηρεάζουν και τη Μεσόγειο. Η Ελλάδα διατηρεί διπλωματικές πρωτοβουλίες που προωθούν τον σεβασμό των διεθνών συμφωνιών, συνεργάζεται με χώρες του Κόλπου και συμμετέχει σε διεθνείς αποστολές που προασπίζουν τη σταθερότητα. Η ελληνική οπτική αναγνωρίζει ότι η Τουρκία λειτουργεί ως ενεργός περιφερειακός δρών, αλλά τονίζει ότι η προβολή ισχύος πρέπει να συμβαδίζει με τις αρχές ειρήνης και ασφάλειας, ώστε να αποφευχθεί η μετατροπή της περιοχής σε πεδίο διαρκούς έντασης.
Η ευρασιατική διάσταση της τουρκικής γεωπολιτικής στρατηγικής, που ενσωματώνει σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης, παρουσιάζει για τη χώρα μας προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για την ενίσχυση της δικής της θέσης ως σταθερού διαμεσολαβητή και γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Η ελληνική γεωστρατηγική εστιάζει στη συμμαχία με την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων και στην προώθηση πολυμερούς διπλωματίας που περιορίζει τις αναθεωρητικές τάσεις της Τουρκίας.
Συνολικά, η γεωπολιτική και περιφερειακή στρατηγική της Τουρκίας παρουσιάζει πολυπλοκότητα, δυναμισμό και ικανότητα προσαρμογής, αλλά και σημαντικούς κινδύνους για τη σταθερότητα. Η Ελλάδα, υιοθετώντας επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, διατυπώνει ξεκάθαρη θέση υπέρ της διεθνούς νομιμότητας, της συνεργασίας και της αποτροπής μονομερών τετελεσμένων. Με την ενίσχυση της αμυντικής ισχύος, τη σύναψη στρατηγικών συμμαχιών και τη διπλωματική κινητοποίηση, δημιουργεί ένα σταθερό πλαίσιο ισορροπίας που εξασφαλίζει την ειρήνη, την ασφάλεια και την ενεργειακή συνεργασία σε Ανατολική Μεσόγειο, Αιγαίο, Καύκασο και Μέση Ανατολή, περιορίζοντας τις αναθεωρητικές επιδιώξεις της Άγκυρας.
Πρόσφατα σχόλια