Για την Ουάσιγκτον, η υπό διαμόρφωση συμφωνία με το Ιράν δεν είναι μόνο πράξη εξωτερικής πολιτικής. Είναι και αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής σκηνοθεσίας. Κάθε συμφωνία με έναν αντίπαλο που έχει παρουσιαστεί επί μακρόν ως στρατηγική απειλή είναι εσωτερικά ευάλωτη στην κατηγορία της υποχώρησης. Ο Λευκός Οίκος, επομένως, δεν μπορεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως απλή συνεννόηση ή ως αναγκαίο συμβιβασμό. Πρέπει να την παρουσιάσει ως αποτέλεσμα πίεσης, αποτροπής και σκληρής διαπραγμάτευσης. Η κεντρική εσωτερική αφήγηση θα είναι ότι η συμφωνία δεν προσφέρει ανταλλάγματα στο Ιράν επειδή η Ουάσιγκτον υποχώρησε, αλλά επειδή η ιρανική πλευρά αποδέχθηκε συγκεκριμένους περιορισμούς και πρακτικές δεσμεύσεις. Αυτή η πολιτική γραμμή είναι ήδη συμβατή με το γεγονός ότι το σχέδιο συνδέει την οικονομική χαλάρωση με άνοιγμα του Ορμούζ, πυρηνική αυτοσυγκράτηση και περίοδο τεχνικών συνομιλιών.
Η πρώτη συνιστώσα της αμερικανικής εσωτερικής χρήσης θα είναι η ανάδειξη της συμφωνίας ως συμφωνίας από θέση ισχύος. Η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να δείξει ότι η πίεση των προηγούμενων μηνών δεν ήταν αδιέξοδη κλιμάκωση, αλλά μέσο που ανάγκασε την άλλη πλευρά να αποδεχθεί όρους. Η προσωρινή χαλάρωση κυρώσεων θα παρουσιαστεί όχι ως δωρεάν παραχώρηση, αλλά ως εργαλείο ανταμοιβής συμμόρφωσης. Η αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων θα παρουσιαστεί ως ελεγχόμενη οικονομική κίνηση, όχι ως πολιτική αναγνώριση άνευ όρων. Η αμερικανική πλευρά έχει θεσμική δυνατότητα να χρησιμοποιεί απαλλαγές και άδειες κυρώσεων όταν κρίνεται ότι αυτό εξυπηρετεί εθνικό συμφέρον, στοιχείο που επιτρέπει στον Λευκό Οίκο να παρουσιάσει τη χαλάρωση όχι ως κατάργηση πίεσης, αλλά ως εργαλείο στρατηγικής διαχείρισης.
Η δεύτερη συνιστώσα θα είναι η έμφαση στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και της ενεργειακής σταθερότητας. Η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ είναι πολιτικά πιο εύληπτη για το αμερικανικό κοινό από τις σύνθετες τεχνικές λεπτομέρειες του πυρηνικού φακέλου. Μπορεί να παρουσιαστεί ως απτό αποτέλεσμα: τα πλοία περνούν, η πίεση στις αγορές μειώνεται, η παγκόσμια οικονομική αβεβαιότητα περιορίζεται, η αμερικανική ηγεσία αποκαθιστά κρίσιμη θαλάσσια ροή. Σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία, η άμεση επαναλειτουργία του Ορμούζ για εμπορικά πλοία αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδίου, γεγονός που προσφέρει στον Λευκό Οίκο ένα καθαρό μήνυμα επιτυχίας.
Η τρίτη συνιστώσα θα είναι η πυρηνική ασφάλεια. Ο Λευκός Οίκος θα επιδιώξει να παρουσιάσει τη συμφωνία ως μέσο που εμποδίζει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, χωρίς να εμφανίζεται ότι αποδέχεται πλήρη ιρανική ελευθερία κινήσεων. Το σχέδιο, όπως αποδίδεται στις σημερινές αναφορές, περιλαμβάνει δέσμευση του Ιράν να μη δημιουργήσει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα, διατήρηση του τρέχοντος επιπέδου πυρηνικής δραστηριότητας μέχρι τελική συμφωνία και διαπραγμάτευση για τον χειρισμό εμπλουτισμένου ουρανίου σε επόμενη φάση. Αυτή η δομή επιτρέπει στην αμερικανική αφήγηση να πει: δεν λύσαμε ακόμη τα πάντα, αλλά κλειδώσαμε την κρίσιμη απαγόρευση και ανοίξαμε τον δρόμο της επαλήθευσης.
Η εσωτερική πολιτική δυσκολία είναι ότι οι αντίπαλοι της συμφωνίας θα επιτεθούν ακριβώς στα ίδια σημεία. Θα πουν ότι η αποδέσμευση πόρων και η πετρελαϊκή χαλάρωση ενισχύουν την Τεχεράνη. Θα πουν ότι η περίοδος των 60 ημερών επιτρέπει καθυστέρηση. Θα πουν ότι η αραίωση ή διαχείριση εμπλουτισμένου υλικού εντός Ιράν δεν είναι αρκετά αυστηρή. Θα πουν ότι η συμφωνία επαναλαμβάνει το πρόβλημα προηγούμενων διευθετήσεων: πολλά ανταλλάγματα στην αρχή, αβέβαιη συμμόρφωση στη συνέχεια. Η απάντηση του Λευκού Οίκου θα πρέπει να είναι ότι η συμφωνία είναι αναστρέψιμη, αιρετή και συνδεδεμένη με επαλήθευση. Το πολιτικό επιχείρημα δεν θα είναι «εμπιστευόμαστε». Θα είναι «ελέγχουμε και ανταμείβουμε μόνο βήμα προς βήμα».
Η τέταρτη συνιστώσα θα είναι η σύγκριση με το παρελθόν. Κάθε αμερικανική διοίκηση που συνάπτει συμφωνία με το Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι πέτυχε καλύτερους όρους από προηγούμενα πλαίσια. Η σημερινή συμφωνία, επειδή φαίνεται να έχει χαρακτήρα προσωρινού μνημονίου και όχι πλήρους πυρηνικής συνθήκης, θα χρειαστεί προσεκτική παρουσίαση. Δεν μπορεί να προβληθεί πειστικά ως οριστική επίλυση. Μπορεί, όμως, να προβληθεί ως τακτική επιτυχία: επαναλειτουργία κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος, αναστολή κλιμάκωσης, πάγωμα του πιο επικίνδυνου πυρηνικού σεναρίου, δημιουργία τεχνικού διαδρόμου διαπραγμάτευσης. Ο Λευκός Οίκος θα επιχειρήσει να μετατρέψει τον περιορισμένο χαρακτήρα της συμφωνίας σε πλεονέκτημα: όχι μεγάλη αφελής συμφωνία εμπιστοσύνης, αλλά πρακτικός μηχανισμός πίεσης και αποτελέσματος.
Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι όσο περισσότερο η συμφωνία παρουσιάζεται ως αμερικανική επιβολή, τόσο δυσκολότερα γίνεται αποδεκτή από την άλλη πλευρά ως ισορροπημένος συμβιβασμός. Εδώ γεννιέται η ανάγκη διπλής αφήγησης. Η Ουάσιγκτον χρειάζεται ρητορική νίκης. Η Τεχεράνη χρειάζεται ρητορική αντοχής. Αν η μία αφήγηση ακυρώνει πλήρως την άλλη, η συμφωνία δυσκολεύεται να επιβιώσει. Η εσωτερική πολιτική χρήση στις ΗΠΑ, επομένως, πρέπει να είναι ισχυρή αλλά όχι ταπεινωτική. Πρέπει να δείχνει σκληρότητα προς το εσωτερικό ακροατήριο, χωρίς να καθιστά πολιτικά αδύνατη την ιρανική αποδοχή.
Συμπερασματικά, ο Λευκός Οίκος θα παρουσιάσει τη συμφωνία ως επιτυχία τριών επιπέδων: αποκατάσταση κρίσιμης ναυσιπλοΐας, εξασφάλιση πυρηνικής αυτοσυγκράτησης και οικονομικά ανταλλάγματα απολύτως συνδεδεμένα με συμμόρφωση. Η εσωτερική πολιτική του πρόκληση είναι να μετατρέψει έναν αναγκαστικό συμβιβασμό σε αφήγημα ισχύος
Πρόσφατα σχόλια